Prawo - prawo rzymskie-Paremie (terminy łacińskie tłumaczone na języ

1. Imperitia culpae adnumeatur - brak doświadczenia zalicza się do winy
2. Accesio cedit principali - przyrost przypada temu co główne
3. Acquisitio hereditatis - nabycie spadku
4. Actio in factum concepta - skarga oparta na fakcie
5. Actio in ius concepta - skarga oparta na prawie
6. Actio in personam - powództwo osobiste
7. Actio in rem dicitur vindicatio - skarga rzeczowa nazywa się windykacją
8. Actione teneri - nie rodzi zobowiązania, tworzy podstawy do actio
9. Actor sequitur forum rei - powód idzie za sądem pozwanego
10. Actori incumbit probatio - dowód obciąża powoda
11. Aditio hereditatis - przyjęcie spadku
12. Aetas - wiek
13. Ambulatoria est voluntas testatoris usque ad mortem - zmienna jest wolna testatora aż do śmierci
14. Audiatur et altera pars - niechaj będzie wysłuchana i druga strona
15. Aurea mediocritas - złoty środek
16. Aut enim re contrahitur obligatio, aut verbis, aut litteris, aut consensu - zobowiązanie zaciąga się przez wręczenie rzeczy, albo przez słowa, albo przez pismo, albo przez porozumienie
17. Beneficium abstinendi - dobrodziejstwo powstrzymywania się
18. Bis de eadem re ne sit actio - dwa razy w tej samej sprawie skarga nie przysługuje
19. Casum sentit dominus - właściciel ponosi skutki przypadkowego zniszczenia rzeczy
20. Casus a nullo praestarur - za przypadek nikt nie odpowiada
21. Casus nocet domino - przypadek szkodzi właścicielowi
22. Clausula rebus sic stanibus - zastrzeżenie, że umowa obowiązuje tylko w danych warunkach
23. Cogitationis poenam nemo patitur - nikt nie ponosi kary za swoje myśli (za sam zamiar)
24. Cognitio extra ordinem - postępowanie ekstraordynaryjne
25. Commodum eius esse debet, cuius est periculum - korzyść (zysk) powinien być tego kto ponosi ryzyko
26. Compensatio est debiti et crediti inter se contributio - potrącenie jest wzajemnym połączeniem długu i wierzytelności
27. Condemnatio certa - zasądzenie na z góry określoną sumę
28. Condemnatio incerta - zasądzenie na z góry nieokreśloną sumę
29. Condemnatio pecuniaria - zasądzenie pieniężne
30. Cui usus relictus est, uti potest, frui non potest - komu pozostawiono służebność użyczania ten może rzecz używać ale nie pobierać z niej korzyści
31. Culpa in concreto - prowadzi cudze sprawy gorzej niż własne
32. Culpa in faciendo - wina polegająca na działaniu
33. Culpa in non faciendo - wina polegająca na zaniechaniu
34. Culpa lata - ciężkie niedbalstwo
35. Culpa lata dolo aequiparatur - ciężkie niedbalstwo porównywane jest ze świadomym działaniem na szkodę drugiej osoby
36. Culpa levis - lżejsze niedbalstwo
37. Damnum aut casu aut culpa fit - szkoda powstaje albo z przypadku albo z winy
38. Dare - dawać
39. Delatio hereditatis - powołanie do spadku
40. Delatio hereditatis ab intestato - powołanie do spadku beztestamentowe
41. Delatio hereditatis contra tabulas - powołanie do spadku przeciwtestamentowe
42. Delatio hereditatis secundum tabulas - powołanie do spadku na mocy testamentu
43. Derogatio legi - uchylenie ustawy
44. Dies a quo - termin początkowy
45. Dies ad quem - termin końcowy
46. Dies interpellat pro homine - termin wzywa zamiast człowieka
47. Distractio bonorum - egzekucja majątkowa syngularna (sprzedaż części majątku do zaspokojenia żądań wierzycieli)
48. Do ut des - daję abyś dał
49. Do ut facias - daję abyś czynił
50. Dominium non potest esse in pendenti - własność nie może pozostawać w zamierzeniu
51. Dura lex, sed lex - twarde prawo ale prawo
52. Ei incumbit probatio, qui dicit, non ei qui negat - dowód spoczywa na tym kto twierdzi a nie na tym kto neguje
53. Eius est nolle qui potest velle - tylko ten może nie chcieć kto może chcieć
54. Erga omnes - w stosunku do wszystkich
55. Et non facere facere est - zaniechanie działania jest działaniem
56. Ex nuda pacto inter cives Romanos actio nascitur - z samego pactu między obywatelami rzymskimi skarga nie powstaje
57. Excipiendo reus fit actor - w zarzucie pozwany staje się powodem in exceptione
58. Facere - czynić
59. Facio ut des - czynię abyś dał
60. Facio ut facias - czynię abyś czynił
61. Fraus est fraudem celare - ukrywanie oszustwa jest oszustwem
62. Fur semper in mora - złodziej zawsze w zwłoce
63. Furtum est fraudulosa contrectatio rei lucri faciendi gratia - kradzieżą jest nieuczciwe dotknięcie cudzej rzeczy w celu osiągnięcia z tego korzyści
64. Furtum in flagranti - kradzież na gorącym uczynku
65. Furtum manifestum - kradzież jawna, oczywista
66. Furtum nec manifestum - kradzież nie oczywista
67. Furtum possessionis - kradzież posiadania
68. Furtum rei - kradzież rzeczy:
69. Furtum sine affectu furandi non committitur - nie popełnia się kradzieży bez zamiaru jej dokonania
70. Furtum usus - kradzież używania rzeczy
71. Generaliter iniuria dicitur omne quod non iure fit: specialiter contumelia - ogólnie terminem iniuria określa się wszystko co jest czynione niezgodnie z prawem: szczególnie zniewaga
72. Genus perire non censetur - uważa się że gatunek nie ginie
73. Habitatio - uprawnienie do zamieszkania w cudzym budynku
74. Heredes extranei - dziedzic zewnętrzny
75. Heredes necessarii - dziedzic konieczny
76. Heredes sui - dziedzic własny
77. Heredes voluntarii - dziedzic dobrowolny
78. Heredis institutio caput et fundamentum totius testamenti est - ustanowienie dziedzica jest początkiem i podstawą całego testamentu
79. Hereditas nihil aliud est, quam successio in universum ius quod defunctus habuerit - spadkobranie nie jest niczym innym jak wejście w ogół praw jakie posiadał zmarły
80. Ignorantia iuris nocet - nieznajomość prawa szkodzi
81. Impossibilium nulla obligatio - nie ma zobowiązania do rzeczy niemożliwych
82. In dubio pro reo - w razie wątpliwości orzekać na korzyść pozwanego
83. In fraudem creditorum - działanie na szkodę wierzycieli
84. In iure cessio - oświadczenie woli w obecności określonego urzędnika
85. In maleficiis voluntas spectatur non exitus - w przestępstwach patrzy się na zamiar nie na wynik
86. In pari causa melior est conditio possidentis - w równej sytuacji lepsza jest pozycja posiadającego
87. Indivisa est causa pignoris - niepodzielna jest podstawa zastawu
88. Infitiando lis crescit ad duplum - sprzeciw w sporze powoduje wzrost zasądzenia na wartość podwójną
89. Infitiatio - bezpodstawne zakwestionowanie zasadności egzekucji
90. Ipso iure - na mocy prawa
91. Is fecit cui prodest - ten uczynił komu przyniosło korzyść
92. Ius disponendi - prawo do dysponowania
93. Ius est ars boni et aequi - prawo jest sztuką stosowania tego co dobre i słuszne
94. Ius possdendi - prawo do posiadania
95. Ius quod ad actiones pertinet - prawo, które dotyczy powództw
96. Ius quod ad personas pertinet - prawo, które dotyczy osób (osobowe)
97. Ius quod ad res pertinet - prawo, które dotyczy rzeczy (rzeczowe)
98. Ius utendi et fruendi - prawo do używania i pobierania pożytków
99. Ius vitae ac necis - prawo życia i śmierci
100. Lex est, quod populus iubet atque constituit - ustawą jest to co lud nakazuje i ustanawia
101. Lex lege tollitur - ustawa znosi ustawę
102. Lex non obligat nisi promulgata - ustawa nie obowiązuje jeżeli nie została ogłoszona
103. Lex retro non agit - prawo nie działa wstecz
104. Libelli, preces, supplicationes - pisemne prośby o rozstrzygnięcie sporu
105. Libera esse debent matrimonia - małżeństwo powinno być wolne (rozwiązywalne)
106. Lis pendens - zawieszenie sporu (litispendencja)
107. Mala fides superveniens non nocet - zła wiara późniejsza nie szkodzi
108. Mancipatio, agere per aes et libram - oświadczenie woli w ściśle określonych gestach, przy użyciu wagi i spiżu
109. Mancipatio-imaginaria quaedam venditio - mancypacja-pozorna sprzedaż
110. Mandatum nisi gratuitum nullum est - zlecenie jeśli nie jest bezpłatne jest nieważne
111. Mater semper certa est, pater quem nuptiae demonstrant - matka zawsze jest pewna, ojciec to ten na którego wskazuje małżeństwo
112. Mora debitoris perpetuat obligationem - zwłoka dłużnika przedłuża zobowiązanie
113. Mora trabit periculum - zwłoka pociąga za sobą ryzyko
114. Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur - dziecko poczęte uważa się za już urodzone ilekroć dotyczy to jego korzyści
115. Ne eat iudex ultra petita partium - niech sędzia nie wychodzi poza żądania strony
116. Necessitas frangit legem - konieczność łamie prawo
117. Neglegentia culpa est - zaniedbanie jest winą
118. Nemini res sua servit - nie można mieć służebności na rzeczy własnej
119. Nemo alterii stipularii potest - nikt nie może stypulować w zastępstwie drugiej osoby
120. Nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet - nikt nie może przenieść więcej prawa na drugą osobę niż sam posiada
121. Nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest - nie można umierając zostawić testament co do jednej części majątku a do drugiej nie
122. Nemo prudens punit, quia peccatum est, sed ne peccetur - nikt rozważny nie karze ponieważ popełniono przestępstwo, ale aby nie popełniano
123. Nihil aliud est actio quam ius quod sibi debeatur iudicio persequendi - niczym innym jest actio jak prawem sądowego dochodzenia tego co się komu należy
124. Non concubitus sed consensus facit nuptias - nie fakt współżycia ale porozumienie czyni małżeństwo
125. Novatio est prioris debiti in aliam obligationem transfusio atque translatio - nowacja jest przelaniem i przeniesieniem dawnego długu w inne zobowiązanie
126. Noxa caput sequitur - szkoda postępuje za głową
127. Nuda pactio obligationem non parit, sed parit exceptionem - same pactum nie stwarza zobowiązania ale stwarza podstawę do zarzutu procesowego
128. Nulla poena sine lege - nie ma kary bez ustawy
129. Nullum crimen sine lege - nie ma przestępstwa bez ustawy
130. Obligatio est iuris vinculum - zobowiązanie jest węzłem prawnym, który zmusza nas do świadczenia czegoś zgodnie z prawem
131. Obligatione teneri - rodzi zobowiązanie
132. Obligationes ex variis causarum figuris - zobowiązania z różnych innych przyczyn
133. Obligationes quasi ex contractu - tak jakby z contractu
134. Obligationes quasi ex delicto - tak jakby z deliktu
135. Occasio facit furem - okazja czyni złodzieja
136. Omnes actiones vel in simplum conceptae sunt, vel in duplum, vel in triplum, vel in quadruplum - wszelkie skargi opiewają na wartość pojedynczą, podwójną, potrójną lub poczwórną
137. Omnes homines aut liberi sunt aut servi - wszyscy ludzie są podzieleni albo na wolnych albo na niewolnych
138. Omnis definitio in iure civili periculosa est - każda definicja w prawie cywilnym jest ryzykowna
139. Omnis enim obligatio vel ex contractu, vel ex delicto nascitur - każde bowiem zobowiązanie albo z kontraktu albo z deliktu powstaje
140. Operae servorum vel animalium - uprawnienie do korzystania z cudzych niewolników i zwierząt
141. Pacta sunt servanda - umów należy dotrzymywać,
142. Pactum de non petendo - umowa o nie pozywanie
143. Periculum est emptoris - ryzyko ponosi kupujący
144. Periculum in mora - niebezpieczeństwo w zwłoce
145. Personae alieni iuris - osoby podlegające władzy naczelnika rodziny
146. Personae sui iuris - osoby nie podlegające władzy naczelnika rodziny
147. Pluris petitio re, tempore, loco, causa - nadmierne żądanie co do rzeczy, czasu, miejsca, causa
148. Possessio res facti, non iuris est - posiadanie jest rzeczą stanu faktycznego nie prawa
149. Praescriptum - przepis
150. Praestare - świadczyć
151. Praestare oportere - świadczenie wraz z rodzajem zachowania, do którego człowiek był zobowiązany
152. Praesumptio iuris - domniemanie prawne
153. Pretium certum esse debet - cena powinna być oznaczona
154. Pretium in numerata pecunia consistere debet - cena powinna być wyrażona w kwocie pieniężnej
155. Prior tempore potior iure - pierwszy w czasie lepszy prawem
156. Privatorum conventio iuri publico non derogat - porozumienie osób prywatnych nie uchyla prawa publicznego
157. Proprietas est plena in re potestas - własność to pełne władztwo nad rzeczą
158. Qui tacet consentire videtur - kto milczy wydaje się, że się zgadza
159. Quod attinet ad ius civile, servi pro nullis habentur - co dotyczy prawa cywilnego, niewolnicy uważani są za nic
160. Quod sine die debetur statim debetur - jeśli nie ma określonego terminu wydania rzeczy możemy żądać w każdej chwili
161. Quot generationes tot gradus - ile urodzeń tyle stopni pokrewieństwa
162. Rei commodatae et possessionem et proprietatem retinemus - w stosunku do rzeczy użyczonej zachowujemy i posiadanie i własność
163. Rei depositae proprietas apud deponentem manet - własność rzeczy zdeponowanej pozostaje przy deponencie
164. Rei vindicatio - (rewindykacja) - powództwo nie posiadającego właściciela przeciwko posiadającemu nie właścicielowi o wydanie rzeczy
165. Res corporales - rzeczy materialne
166. Res in iudicium deducta, lis pendet - sprawa oddana do sądu, spór ulega zawieszeniu
167. Res incorporales - rzeczy niematerialne
168. Res iudicata - sprawa rozstrzygnięta wyrokiem
169. Res nullius cedit primo occupanti - rzecz niczyja przypada pierwszemu kto ją zawłaszczył
170. Rescripta - odpowiedź pisemna
171. Restitutio in integrum - przywrócenie do stanu poprzedniego
172. Revocatio ad duplum - zasądzenie do wartości podwójnej
173. Semel heres semper heres - raz spadkobierca zawsze spadkobierca
174. Separata esse debet possessio a proprietate - posiadanie od własności powinno być oddzielone
175. Servi aut nascuntur aut fiunt - niewolnikiem albo się rodzi albo staje
176. Servile caput nullum ius habet - niewolnik nie posiada żadnego prawa
177. Servitus in faciendo consistere nequit - służebność nie może polegać na działaniu
178. Servitus praedio utilis esse debet - służebność powinna przynosić korzyści gruntowe
179. Servitus servitutis esse non potest - służebność nie może istnieć na służebności
180. Servitutes personarum - służebności osobiste
181. Servitutes praediorum - służebności gruntowe
182. Servitutibus siviliter utendum est - ze służebności należy korzystać w sposób oględny, jak najmniej uciążliwy
183. Servitutis causa debet esse perpetua - podstawa służebności powinna być trwała
184. Si preces veritate nituntur - jeśli sytuacja przedstawiona jest zgodna z prawdą
185. Societas leonina - lwia spółka
186. Solus consensus obligat - samo porozumienie stwarza węzeł obligacyjny
187. Species perit ei cui debetur - rzecz oznaczona indywidualnie przypada temu komu się należy
188. Stipulatio est verboum conceptio, ad quam quis congrue interrogatus respondet - stypulacja jest sformułowaniem słownym, na które ktoś zapytany w wyniku uzgodnienia odpowiada
189. Stipulatio quae verbis fit, nisi habeat consensum, nulla est - stypulacja, która zachodzi przy pomocy słów jest nieważna
190. Stipulatio, acceptilatio - oświadczenie woli w ściśle przypisanych słowach (formułki)
191. Stricto iure - ściśle według prawa
192. Sui heredes aut instituendi aut exheredanti sunt - spadkobierca własny powinien być albo ustanowiony albo wydziedziczony
193. Superficies solo cedit - to co znajduje się na powierzchni gruntu przypada gruntowi
194. Testis unus testis nullus - jeden świadek to żaden świadek
195. Traditionibus et usucapionibus dominia rerum non nudis pactis transferuntur - własność rzeczy przenosi się przez wręczenie i zasiedzenie a nie wskutek samej umowy
196. Tres faciunt collegium - trzy osoby tworzą zespół
197. Ubi eadem legis ratio, ibi eadem legis dispositio - gdzie taki sam sens ustawy tam takie samo postanowienie
198. Ultima ratio regum - ostatni argument królów
199. Ultra posse nemo obligatur - nikt nie jest zobowiązany ponad swoje możliwości
200. Usus - używanie
201. Usus fructus est ius alienis rebus utendi fruendi salva rerum substantia - użytkowanie jest prawem używania cudzych rzeczy i pobierania z nich pożytku przy zachowaniu substancji rzeczy
202. Ususfructus - użytkowanie
203. Venditio bonorum - sprzedaż całego majątku dłużnika
204. Vim vi repellere licet - wolno odeprzeć siłę siłą
205. Vis maior, cui humana infirmitas resistere non potest - siła wyższa (zdarzenie), któremu człowiek nie może się przeciwstawić
206. Volenti non fit iniuria - chcącemu nie dzieje się krzywda



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Prawo

190 IP banned